مقدمه

با توج ه به بهای فراورده های نفتی در داخل کشور و یارانه پرداختی دولت و

همچنین محدودیت منابع فسیلی رشد بالای مصرف سالانه انواع انرژی در ایران،

عدم کار ایی فنی و اقتصادی مصرف انرژی، امکان صادرات فرآورد ه های نفتی در

صورت صرفه جوئی واحدهای تولیدی، مسائل و مشکلات مرتبط با محیط

زیست ناشی از مصرف غیر مجاز سوخت، مدیریت مصرف انرژی و بالا بردن

بازده و بهره وری انرژی در این دسته از صنایع به یک ضرورت تبدیل شده است.

طبق ماده 121 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، دولت موظف است به

منظور اعمال صرفه جوئی، منطقی کردن مصرف انرژی و حفاظت از محیط زیست ، نسبت به تهیه

و تدوین معیارها و مشخصات فنی مرتبط با مصرف انرژی در تجهیزات ، فرآیندها و سیستم های

مصرف کننده انرژی، اقدام کند، به ترتیبی که کلیه مصرف کنندگان و وارد کنندگان این تجهیزات،

فرآیندها و سیستم ها ملزم به رعایت این مشخصات و معیارها باشند . معیارهای مذکور توسط کمیته

ای متشکل از نمایندگان وزارت نفت، وزارت نیرو، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ،

سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانه ذیربط تدوین می شود.

هم چنین بر اساس مصوبات شورای عالی استاندارد ، پس از تصویب استاندارد های مربوط در کمیته

مزبور، این استانداردها بر طبق آیین نامه اجرائی قانون فوق الذکر ، همانند استانداردهای اجباری

توسط موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به اجرا در خواهد آمد.

معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی حرارتی و الکتریکی

در فرایند تولید آهک

1 هدف و دامنه کاربرد

1-1 هدف

هدف از تدوین این استاندارد، تعیین معیار مصرف انرژی در فرایندهای مختلف تولید آهک است .

در این استاندارد نحوه ارزیابی و اندازه گیری میزان انرژی حرارتی و الکتریکی مصرفی در فرایند

تولید آهک مشخص می شود.

2-1 دامنه کاربرد

فرایندهای تولید آهک در دامنه کاربرد این استاندارد قرار می گیرند . این فرایندها شامل تولید انواع

آهک به شرح زیر می باشد:

(Lump Quick Lime) الف آهک کلوخه

(Fine Quick Lime) ب- آهک زنده پودر

( Hydrated Lime ) ج- آهک هیدارته

2 مراجع الزامی

مدارک الزامی ز یر حاوی مقرراتی است که در متن این استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدین

ترتیب آن مقررات جزئی از این استاندارد محسوب می شوند. در مورد مراجع دارای تاریخ چاپ و

یا تجدید نظر اصلاحی ه ها و تجدید نظرهای بعدی این مدارک مورد نظر نیست . با این وجود بهتر

است کاربر ان ذینفع این استاندارد، امکان کاربرد آخرین اصلاحیه ها و تجدیدنظرهای مدارک

١

الزامی زیر را مورد بررسی قرار دهند . در مورد مراجع بدون تاریخ چاپ و یا تجدید نظر، آخرین

چاپ و /یا تجدید نظر آن مدارک مورد نظر است.

استفاده از مراجع زیر برای کاربرد این استاندارد الزامی است:

-9 استاندارد ملی ایران شماره 2291 سال 1364 : روشهای نمونه برداری از دولومیت و سنگ

آهک و سایر مواد همبسته

-10 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 270 سال 1375 : آهک ساختمانی

-11 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 4734 سال 1378 : روشهای نمونه برداری، بازرسی، بسته بندی

و نشانه گذاری محصولات آهک و سنگ آهک

-12 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 4735 سال 1378 : ویژگیهای آهک هیدراته برای مصارف بنائی

-13 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 4736 سال 1378 : روشهای آزمون آنالیز شیمیائی سنگ آهک و

آهک زنده و آهک هیدراته

-14 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 4737 سال 1378 : ویژگی های آهک هیدراته پرداخت

-15 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 4738 سال 1378 : ویژگی های آهک هیدراته هیدرولیک برای

مصارف ساختمانی

-16 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 4739 سال 1378 : ویژگیهای آهک زنده، هیدراته و سنگ آهک

برای مصارف شیمیائی

-17 ا

ستاندارد ملی ایران شماره 5254 سال 1379 : روشهای آز مون فیزیکی آهک زنده، آهک

هیدراته و سنگ آهک

-18 استاندارد ملی ایران شماره 5695 سال 1380 : سنگ آهک ساختمانی ویژگیها

-19 استاندارد ملی ایران شماره 5717 سال 1380 : آهک زنده برای مصارف ساختمانی

-20 استاندارد ملی شماره 984 سال 1370 : مشخصات آهک لومیت و منیزیت

3 اصطلاحات و تعاریف

در این استاندارد، علاوه بر تعاریف استانداردهای ملی مندرج در بند 2 اصطلاحات و /یا واژه ها با

تعاریف زیر به کار می روند:

در فرایند تولید آهک (SECe) و الکتریکی (SECt) 1-3 مصرف انرژی ویژه حرارتی

گیگاژول بر تن آهک تولیدی ) و مصرف انرژی ویژه ) (SECt) مصرف انرژی ویژه حرارتی

در فرایند تولید آهک ، میزان مصرف (SECe) ( الکتریکی (کیلووات ساعت بر تن آهک تولیدی

انرژی الکتریکی/حرارتی را به ازای واحد تولید بیان می کند.

و به مصرف انرژی ویژه "Ee" به منظور سهولت، در این استاندارد، به مصرف انرژی ویژه الک تریکی

اطلاق می شود. "Et" حرارتی

1 (SEC) 2-3 مصرف انرژی ویژه کل

مصرف انرژی ویژه کل در فرایند تولید آهک عبارت است از نسبت میزان مصرف انرژی بر

میزان آهک تولیدی . واحد مصرف انرژی ویژه کل در فرایند تولید آهک بصورت گیگاژول بر تن

محصول بیان می شود.

مصرف انرژی و یژه کل، میزان مصرف انرژی کل ( برق و سوخت ) را به ازاء واحد تولید بیان

می کند . در فرایند تولید آهک این مقدار، از تقسیم میزان کل مصرف انرژی بر مقدار تولید آهک

بدست می آید..

اطلاق می شود. "E" به منظور سهولت در این استاندارد به مصرف انرژی ویژه کل

4 بخشهای مختلف در فرایند تولید آهک

به طور کلی بخشهای مختلف در فرایند تولید آهک صنعتی به پنج بخش به شرح زیر تقسیم بندی

می شوند.

1-4 واحد خرد شدن ودانه بندی مواد اولیه

سنگ آهک ورودی، در سنگ شکن خرد شده و توسط سرندها دانه بندی می شود . درصورت نیاز

به خردشدن بیشتر، محصول خروجی از سنگ شکن، در آسیاب خرد می شود . سنگ آهک در

اندازه های مناسب، معمولا بین 5 تا 200 میلی متر، بسته به کوره مورد استفاده، خرد می شود.

2-4 واحد پخت

در این واحد، سنگ آهک در کوره های آهک در اثر حرارت حاصل از احتراق سوخت، کلسینه

(پخت ) شده و محصول آهک کلوخه تولید می شود . کوره های پخت آهک در کشور عمدتا شامل

سه نوع زیر است.

( Rotary Kiln) الف تولید آهک با کوره های افقی دوار

1 –Specific Energy consumption

( vertical Shaft Kiln ) ب تولید آهک با کوره های عمودی

(Parallel-Flow Regenerative Kiln) ب تولیدآهک با کوره های دوقلوی عمودی ریژنراتیو

واکنش پخت آهک بصورت زیر است.

3 2 CaCO +HeatCaO + CO

دی اکسید کربن + آهک کلوخه سنگ آهک

با توجه به نیاز مشتری، بخشی از آهک کلوخه تولیدی مستقیما وارد بازار می شود.

3-4 واحد آسیاب محصول

آهک کلوخه تولیدی، جهت تولید آهک هیدراته، در آسیاب محصو ل خرد می شود . با توجه به نیاز

مشتری، بخشی از آهک زنده تولیدی در آسیاب دیگری پودر شده و وارد بازار می شود.

4-4 واحد هیدراتور

آهک کلوخه پس از خرد شدن در آسیاب ، وارد هیدراتور می شود . در هیدراتور با افزودن آب به

آهک زنده، آهک هیدراته تولید می شود. واکنش هیدراته شدن آهک بصورت زیر است.

( ) .( ) 2 2 CaO + H OHeatCa OH Water

آهک هیدراته آب + آهک زنده

5-4 واحد سپراتور

در سپراتور ناخالصیهای آهک هیدراته حذف شده و محصول نهائی آهک هیدراته تولید می شود.

5 مصرف انرژی در فرایند تولید آهک صنعتی

فرایندهای تولید آهک از نظر مصرف انرژی ویژه مطابق جدول 1 به 3 گروه دسته بندی

می شوند:

جدول 1- دسته بندی انواع فرایندهای تولید آهک با توجه به خصوصیات آنها

گروه فرآیند خصوصیات فرایند

1 کورههای عمودی

2 کوره های دو قلوی عمودی ریژنراتیو

3 کورههای افقی دوار

1-5 معیار مصرف انرژی در کارخانجات موجود و جدیدالاحداث آهک صنعتی

1-1-5 معیار مصرف انرژی کارخانجات آهک صنعتی موجود

2)، مطابق جدول - معیار مصرف انرژی برای انواع محصولات مختلف آهک صنعتی (بر طبق بند 1

2 برای کل انرژی مصرفی فرآیند شامل سوختهای مایع (نفت کوره ) ، گازطب یعی و برق برمبنای

حداقل ارزش حرارتی سوختهای مایع و گاز 1 است داده شده .

جدول 2- معیار مصرف انرژی در انواع فرایند های تولید آهک برای

کل مصرف انرژی ( نفت کوره و برق )

مصرف ویژه انرژی کل

(گیگاژول بر تن محصول)

گروههای فرآیند براساس بند 5

( (جدول 1

Et 5/45 گروه 1

Et 3/98 گروه 2

Et 5/53 گروه 3

جدول 3- معیار مصرف انرژی در انواع فرایند های تولید آهک برای

کل مصرف انرژی (گازطبیعی و برق )

مصرف ویژه انرژی کل

(گیگاژول بر تن محصول)

گروههای فرآیند براساس بند 5

( (جدول 1

Et 6/17 گروه 1

Et 4/51 گروه 2

39 مگاژول هر لیتر است.معیار مصرف بر / -1 حداقل ارزش حرارتی نفت کوره تحویلی به صنایع برابر با 18200 بی تی یوهر پوند معادل 91

مبنای حداقل ارزش حرارتی محاسبه شده است. حجم سوخت مصرفی براساس این ارزش حرارتی محاسبه شده است.

Et 6/27 گروه 3

معیار های مصرف انرژی تعیین شده در جدول 2و 3 برای مرحله اول (اولین دوره زمانی ) اجرای

این استاندارد می باشد.

مصرف انرژی بیشتر از مقدار حداکثر در جداول 2 و 3 مجاز نمی باشد.

یادآوری 1- ارقام فوق براساس آهک کلوخه تولیدی با خلوص 90 می با شد و کیفیت محصولات و مصرف

2 مراجعه شود). - سوخت کارخانجات در مقایسه با خلوص مزبور ارزیابی خواهد شد (به بند 6

یادآور ی 2- مرحله اول اجرای این استاندارد به مدت دو سال و از ابتدای اردیبهشت سال 1386 تا ابتدای

اردیبهشت سال 1388 تعیین می گردد.

برای کارخانه های (" Ee" و الکتریکی "Et" 2-5 معیار مصرف انرژی کل ( حرارتی

تازه احداث

در مورد کارخا نه های تازه احداث، معیار مصرف انرژی کل ( برق وسوخت ) به صورت زیر تعیین

می گردد:

جدول 4: معیار مصرف انرژی حرارتی و الکتریکی در مورد کارخان ههای تازه احداث

مصرف ویژه انرژی کل

(گیگاژول بر تنآهک)

Et 3/ کلیه تکنولوژیها 78

یادآوری 1- ارقام فوق براساس آهک کلوخه تولیدی با خلوص 90 می باشد و کیفیت محصولات و مصرف

سوخت کارخانجات در مقایسه با خلوص مزبور ارزیابی خواهد شد.

یادآوری 2- در مورد خطوط تولید که جزء هیچیک از انواع فرایندهای تع ریف شده در جدول قرار

نمی گیرند، تعیین معیار مصرف انرژی بر اساس نزدیک ترین تکنولوژی فرایند تولیدی به آن در نظر گرفته

می شود.

یادآوری 3 - آن گروه از کارخانجات جدیدالاحداث که تا تصویب و ابلاغ این معیار مجوز احداث

گرفته اند معیار مصرف انرژی (سوخت مایع / یا گ ازطبیعی) بر مبنای جدول 4 و با درنظر گرفتن مصرف انرژی

ویژه حرارتی سوخت های مصرفی محاسبه می گردد.

یادآوری 4- کارخانجات جدیدالاحداث که بعد از تصویب و ابلاغ این معیار مجوز احداث کارخانه را

درخواست می نمایند ملزم به استفاده از گازطبیعی برای تولید انرژی حرارتی خود می باشند.

6 شیوه ارزیابی و اندازه گیری مصرف انرژی

ارزیابی و اندازه گیری مصرف انرژی حرارتی و الکتریکی در هر فرایند تولید آهک به صورت

سالانه انجام میگیرد. بهترین زمان ترجیحی ماههای پایانی هر سال می باشد.

برای تعیین میزان مصرف انرژی حرارتی /یا الکتریکی ویژه می بایستی انرژی حرارتی /یا الکتریکی

مصرف شده کل در طی یک سال تعیین شده و بر میزان آهک تولید شده کل در همان زمان تقسیم

گردد.

1-6 شیوه اندازه گیری و محاسبه مصرف انرژی کل (حرارتی و الکتریکی ) در یکسال

برای تعیین میزان مصرف انرژی کل (حرارتی و الکتریکی )در بخشهای مختلف هر فرایند

تولیدآهک میبایستی کنتورهای اندازه گیری در هر یک از بخشهای مختلف انرژ ی بر، از ابتدای دوره

مورد نظر (ابتدای سال ) نصب شده باشد . میزان انرژی حرارتی و الکتریکی مصرفی در پایان سال و

در هنگام ارزیابی و اندازه گیری بر اساس مقادیر این کنتورها و با توجه به اسناد و مدارک موجود

در واحد تولیدی از قبیل قبوض مربوط به انواع سوخت برای مدت یکسال تعیین می شود.

مصرف انرژی کل از رابطه زیر تعیین می شود.

مصرف برق ×3/6 لیتر/مترمکعب) 1 میزان سوخت

+ نوشته شده در  چهارشنبه یکم آبان ۱۳۹۲ساعت 17:16  توسط بچه خاکی  |