|
مطالعه ي پترولوژي و ژئوشيمي سنگهاي آذرين نفوذي كوه ممزار جنوب سرچشمه(كرمان) 618 شواهد پهنه برشي شكل پذير در سنگهاي آذرين و دگرگوني منطقه زرين، اردكان *مسعودي، فريبرز-** محجل، محمد- *شاكر اردكاني، فرزانه *دانشگاه تربيت معلم تهران **دانشگاه تربيت مدرس چكيده منطقه زرين واقع در شمال اردكان، بخشي ازپهنه ايران مركزي است. سنگهايي شامل شيل و آهك هاي دگرگوني در اين منطقه برونزد دارند كه در آنها توده گرانيتي زرين نفوذ كرده است. مجموعه متنوعي از فابريك هاي ساختاري در بخش غرب و جنوب غربي اين مجموعه مشاهده مي گردد. انواع متنوعي از سنگهاي ميلونيتي شامل گرانيت الترا ميلونيت، ماسه سنگ ميلونيتي و كربنات ميلونيت ها در يك پهنه برشي وجود دارند. شواهد σ و نيز پورفيروكلاست هاي پوششي با ساختار c'-type فابريك و باند برشي c-s ، ساختاري از جمله ميكا ماهي ، در سنگهاي ميلونيتي در بخش با استرين بالا و نيز شيل و آهك هاي متاثر از برش در بخشهاي كم استرين يافت مي شود. اين شواهد ساختاري، پهنه برشي شكل پذير با راستاي شمال شرق - جنوب غرب و شيب زياد به سمت شمال غرب را با سازوكار امتداد لغز كه در آن بلوك شمال غربي به سمت شمال شرق و بلوك جنوب شرقي به سمت جنوب غرب حركت كرده است آشكار مي سازد. مقدمه: امروزه, در مطالعه پترولوژي سنگهاي دگرگوني استفاده از فابريك هاي ساختاري جهت بررسي جنبه هاي مختلف شرايط حاكم بر سرزمين هاي دگرگوني از جايگاه ويژه اي برخوردار است. بخصوص در دودهه اخير، مطالعه فابريك ساختاري جهت بررسي شرايط تكتونيكي و ساختار پهنه هاي برشي بسيار مورد توجه قرار گرفته است و با مطالعه ميكروسكوپي عناصر فابريك ساختاري در نمونه هاي جهت يافته, مي توان راستاي برش را در پهنه برشي تعيين نمود (بوچز و همكاران، 1983 ; ;پاسشير، 1986 ; هانمر و همكاران، 1991 ; هروگ و همكاران، 2001 ; باتاچاريا و همكاران، 2004 .( شن و همكاران، 2004 در منطقه زرين اردكان, سنگهايي شامل شيل و آهك هاي دگرگون شده برونزد دارند كه توده گرانيتي در آنها نفوذ كرده است. مجموعه متنوعي از فابريكهاي ساختاري در بخش هاي غرب و جنوب Mylonitic ) غربي اين مجموعه مشاهده مي گردد.. فابريكهاي ساختاري شامل برگوارگي Mantle ) پورفيروكلاست هاي پوششي ,(Shear band) باند برشي ,(Foliation است. اين فابريك ها در داخل سنگهاي ميلونيتي و (Mica Fish) و ميكا ماهي (porphyroclast نيز ساير سنگهاي متاثر از زون برشي يافت مي شود. در اين تحقيق, با برداشت نمونه هاي جهت يافته از پهنه برشي و مطالعه شواهد فابريك آنها در مقاطع ميكروسكوپي وجود يك پهنه برشي شكل پذير بررسي و ويژگيهاي آن معرفي شده است. مجموعه مقالات نهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1384 619 زمين شناسي عمومي: توده گرانيتي زرين در 80 كيلومتري شمال اردكان يزد در پهنه ايران مركزي رخنمون دارد. از نظر .( زماني سنگهاي اين ناحيه از پركامبرين تا عهد حاضر را شامل مي شود (حقي پور و همكاران، 1972 قديمي ترين برونزد در اين محدوده شيست, فيليت, اسليت و كوارتزيت هاي متعلق به پركامبرين مي باشد كه در شمال غربي منطقه رخنموني محدود دارند. برونزد هاي پالئوزوئيك پيشين در بخش غربي گرانيت گسترش داشته و بخش هايي از آن در تماس مستقيم با گرانيت است كه از نظر سنگ شناسي شامل واحدهاي سنگي كوارتزيت, دولوميت خردشده, ماسه سنگها, شيل و آهك هاي متعلق به دونين بالا و كربونيفر زيرين مي باشد. بخش وسيعي از رخنمون ها در اين ناحيه مربوط به پالئوزوئيك پسين است و در قسمت غرب, جنوب غرب و مركزي منطقه مشاهده مي شود. قسمت غربي عمدتا متشكل از واحد هاي دولوميتي است كه بخش مرتفعي رابوجود آورده است (عمراني, 1371 ). علاوه بر واحدهاي آهك و دولوميت, در بخش زيرين ماسه سنگ, شيل و كنگلومراي متعلق به پرمين ديده مي شوند. در شمال غربي منطقه رخنمون هاي با سن ترياس از نظر سنگ شناسي شامل تناوبي از واحد هاي شيل, ماسه سنگ, آهك و دولوميت است كه همگي تحت تاثير حرارت گرانيت واقع شده اند. گسترش سازند شمشك محدود به جنوب غرب توده گرانيتي مي شود و از نظر سنگ شناسي شامل واحد هاي ماسه سنگ, سيلتستون و شيل است. كنگلومراي نئوژن متشكل از رسوبات آواري دانه درشت قرمز در شمال منطقه رخنمون دارد و نيز كنگلومراي نئوژن-كواترنر متشكل از لايه هاي آواري با رنگ روشن نيز قابل تمايز و شناسايي است. گرانيت زرين در ناحيه اي به وسعت بيش از 100 كيلومتر مربع و در دو بخش جدا از هم رخنمون دارد. بخش هاي مذكور بصورت يك بخش طويل و بزرگتر و يك بخش كوچكتر مي باشد كه در شمال آن واقع است. سنگهاي برونزده در اين منطقه در دو مجموعه دگرگوني و غير دگرگوني در مقياس ناحيه اي قابل تفكيك هستند. گرانيت زرين با نفوذ خود دگرگوني مجاورتي را در هردو مجموعه ايجاد كرده است.مجموعه غير دگرگوني عمدتا شيل و ماسه سنگهاي كوارتزيتي سازند شمشك كه به ژوراسيك تعلق دارند به همراه آهك هاي پالئوزوئيك مي باشد كه گرانيت زرين با نفوذ در آنها دگرگوني مجاورتي را بوجود آورده است. علاوه بر آن دگرگوني ناحيه اي نيز در حد رخساره شيست سبز گزارش شده است كه تحت تاثير .( نفوذ توده گرانيتي قرار گرفته است (عمراني, 1371 مطالعه ي پترولوژي و ژئوشيمي سنگهاي آذرين نفوذي كوه ممزار جنوب سرچشمه(كرمان) 620 شواهد فابريكهاي ساختاري: ميزان تاثير دگر ريختي در پهنه برشي يكسان نيست و در بخشهايي آن را به ميلونيت تا الترا ميلونيت عوض كرده ولي در بخشهاي كم دگر ريخته شواهدي ضعيف از برش را نشان مي دهند .( (شكل 1 حضور انواع متفاوتي از سنگهاي ميلونيتي در غرب و جنوب غربي منطقه كه فابريك ساختاري متنوعي دارد امكان بررسي حضور زون برشي و خصوصيات آن را فراهم آورده است. علاوه بر آن ساير سنگها از جمله شيل، ماسه سنگهاي كوارتزيتي و آهك هاي پالئوزوئيك كه صرفا متاثر از برش بوده اند نيز در بخش هاي حاشيه اي شواهد ساختاري قابل توجهي را نشان مي دهند. انواع سنگهاي در بردارنده شواهد فابريك هاي ساختاري عبارت اند از: ميلونيت ها: -1 گرانيت الترا ميلونيت داراي پورفيروكلاست هاي فلدسپار و كوارتز در زمينه پراكنده شده و نوارها شامل كوارتز، بيوتيت و موسكويت مي باشد. دانه هاي كوارتز به دليل تجديد تبلور به شدت خرد شده اند و خاموشي موجي نشان مي دهند. گرد شدگي در دانه هاي كوارتز به دليل تبلور مجدد مي باشد (شكل هاي 2- الف و ب). -2 ماسه سنگ ميلونيتي عمدتا در بخش هاي غرب و جنوب غربي توده گرانيتي گسترش دارند. پور فيروكلاست ها، كوارتز و به مقدار بسيار كمتر فلدسپار و نوارها شامل موسكويت و بيوتيت مي در اين ميلونيت ها گسترش وسيعي دارند . علاوه بر آن c'-type فابريك و c-s باشد. انواع باند برشي ساختار ميكا ماهي در اين نمونه ها به وفور وجود دارد و گاهي هم به صورت پلكاني ديده مي شود (شكل هاي 3- الف و ب). -3 كربنات هاي ميلونيتي كه در غرب و جنوب غرب منطقه رخنمون دارند، دولوميت و كلسيت ها عمدتا پورفيرو كلاست ها را مي سازند و نوار ها شامل كلريت، كوارتز و موسكويت مي باشد. كلريت در اين ميلونيت ها در محل كشش رشد كرده اند. در داخل كربنات هاي ميلونيتي، عموما دارند. σ را نشان مي دهند. پورفيروكلاست هاي پوششي نيز ساختار هاي c'-type نوارها، ساختارهاي .( اين ساختارها در مقطع ميكروسكپي بر حركت برشي راست بر اشاره دارند (شكل 4 ساير سنگهاي متاثر از پهنه برشي: علاوه بر ميلونيت هاي ياد شده، عناصر فابريك ساختاري در شيل، ماسه سنگ هاي كوارتزيتي و آهك هاي پالئوزوئيك نيز يافت مي شود. در شيل و آهك هاي دگرگون شده در مجاورت c'-type فابريك و c-s انواع عناصر ساختاري توده نفوذي گسترش دارند و يكي از متداولترين فابريك ها در سنگ هاي منطقه هستند. ساختارهاي در غرب و جنوب غربي توده گرانيتي در محل تماس با شيل هاي ژوراسيك نيز گسترش c'-type .( قابل توجهي نشان مي دهند و ميكا ماهي ها عموما در شيل هاي دگرگون شده ديده مي شود (شكل 5 مجموعه مقالات نهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1384 621 بحث و نتيجه گيري: Shear ) حضور فابريك هاي ساختاري كه به عنوان شاخص ميكروسكوپي تعيين كننده نوع برش مطرح مي شوند در بخش هاي غرب و جنوب غربي توده گرانيتي نشانگر تاثير (sense Indicators دگرريختي برشي در شرايط شكل پذير است. اين فابريك ها در داخل هرسه مجموعه سنگ هاي ميلونيتي قرار گرفته در بخش هاي با استرين بالا و نيز سنگ هاي دگرگوني واقع در بخش كم استرين يافت مي شود. مجموعه اين فابريك هاي ساختاري, حاكم بودن شرايط تكتونيكي و حضور يك پهنه برشي شكل پذير را در منطقه زرين آشكار مي سازد. حضور شيب زياد برگوارگي ميلونيتي و هم راستا بودن خطوارگي كششي با امتداد آن در گرانيت هاي الترا ميلونيتي، ماسه سنگ هاي ميلونيتي و نيز كربنات ميلونيت هاي موجود در اين پهنه برشي كه داراي مجموعه اي از فابريك هاي ساختاري باند هاي برشي، ميكا ماهي و پورفيروكلاست هاي پوششي هستند يك حركت برشي راست بر را در اين پهنه برشي امتدادلغز نشان مي دهند. مطالعه ي پترولوژي و ژئوشيمي سنگهاي آذرين نفوذي كوه ممزار جنوب سرچشمه(كرمان) 622 منابع: عمراني, ج ( 1371 ): پترولوژي و ژئوشيمي سنگهاي نفوذي ناحيه زرين (اردكان يزد), پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه تهران. 1 منطقه اردكان، سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور. : حقي پور و همكاران، ( 1971 ): نقشه 250000 Bhattacharya, A.R., Weber, K., 2004. Fabric development during shear deformation in the Main Central Thrust Zone, NW-Himalaya, India. Tectonophysics 387,23-46. Bouchez, J.L., Lister, G.S., Nicolas A., 1983. Fabric asymmetry and shear sense in movement zone.Geol Rdsch 72,401-419. Chen, S.F., Libby, J.W., Wyche., S., Riganti, A., 2004. Kinematic nature and origine of regional-scale ductile shear zone in the central Yilgarn Craton, Western Australia.Tectonophysics 394, 139-153. Hanmer S., Passchier C.W., 1991. Shear sense indicators: a review. Geological Surv Can Pap 90,1-71. Herwegh, M., Kunze, K., 2001. The influence of nano-scale second-phase particles on defomation of fine grained calcite mylonite. Journal of structural Geology 24, 1463-1478. Passchier, C.W., 1986. Mylonite in the continental crust and their role as seismic reflectors. Geol Mijnb 65, 167-176. Passchier, C.W., Trouw, R.A.J., (1996), Micro tectonic, springer-verlog, 97-124. Abstract The Zarrin area in the north of Ardekan, is part of central zone of Iran. The rocks include shale and metamorphed limestone in which those, granite has intruded.Various collection of fabric elements have been observed in the west and southwest of the area. Various type of mylonite rocks including granite ultra mylonite, sandstone mylonite and calcite mylonite exist in a shear zone. Mica fish, c-s fabric and c'-type shear band cleavage and mantled porphyroclasts with σ-type structural are fabric elements which found in mylonites, shale and limestone effected by shear zone. This incidence structural demonstrates ductile shear zone with NE-SW-striking and high dip to the northwest with strike-slip mechanism in which northwest block has moved to northeast and southeast block to southwest. مجموعه مقالات نهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1384 623 مطالعه ي پترولوژي و ژئوشيمي سنگهاي آذرين نفوذي كوه ممزار جنوب سرچشمه(كرمان) 624 مجموعه مقالات نهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1384 625 مطالعه ي پترولوژي و ژئوشيمي سنگهاي آذرين نفوذي كوه ممزار جنوب سرچشمه(كرمان) 626
+ نوشته شده در چهارشنبه یکم آبان ۱۳۹۲ساعت 17:12 توسط بچه خاکی
|
|
|
